انواع تست بتن

انواع تست بتن
فهرست مطالب
بتن یکی از مصالح اصلی در ساخت بنا محسوب می‌شود. به همین دلیل مقاومت و ترکیب اصولی آن بسیار حائز اهمیت است. در نتیجه انواع تست بتن نیز برای افزایش بقا و استحکام بنا لازم و بسیار مهم می‌باشد. تست بتن برای دست پیدا کردن به مقاومت مناسب و مطلوب بتن و همچنین برای جلوگیری از خوردگی بتن و دوام ساختمان الزامی است. به همین جهت در این مقاله به انواع تست بتن و روش‌های هر یک و نحوه نمونه‌گیری از بتن خواهیم پرداخت.

چرا انواع تست بتن اهمیت دارد؟

انواع تست بتن به دلیل اهمیت استحکام ساختمان و رابطه مستقیم آن با استحکام بتن بسیار مهم می‌باشد. بتن از ترکیب ماسه، آب و سیمان به دست می‌آید که پس از میکس شدن این سه ماده بتن به تدریج و با سفت شدن مایه به دست خواهد آمد. انواع بتن وجود دارند که با توجه به نوع ترکیب مواد فوق ذکر و همچنین اضافه کردن برخی از متریال های مورد نیاز مانند شن تقسیم بندی می‌شوند. 
هر یک از انواع ترکیب‌های بتنی برای ساخت و تحمل فشار مشخصی ساخته می‌شوند. لازم است تا برای ساخت بتن آن را مورد آزمایش و بررسی قرار داد. همچنین تست انواع بتن در ترکیب مقدار متریال های سازنده تأثیر خواهد گذاشت. با تست و آزمایش انواع بتن می‌توان با توجه به نوع سازه متریال های آب و ماسه و سیمان را با یکدیگر ترکیب کرد. این موضوع یعنی تست بتن به اندازه ای مهم است که ارائه گواهی آزمایشگاهی بتن در مرحله ساخت اسکلت ساختمان به سازمان نظام مهندسی ضروری شده است. 

چرا انواع تست بتن اهمیت دارد؟

تأثیر انواع تست بتن بر روی طراحی و ساخت سازه به چه شکل است؟

در زمان ساخت اسکلت سازه و طراحی آن میزان استقامت بتن و سایر اجزای ساختمان تعیین خواهد شد. در این صورت لازم است تا استقامت تیر و ستون ساختمان برآورد شوند. به همین دلیل نوع ترکیب مواد سازنده بتن در آزمایشگاه اهمیت پیدا می‌کند. طبق استانداردهای متداول بایستی میزان سیمان و آب و ماسه را به یک میزان مشخص و از پیش تعیین شده با یکدیگر ترکیب کرد. تا استحکام و استقامت لازم را برای ساخت بنا داشته باشد. 
یکی از عواملی که طول عمر سازه و سنجش میزان استقامت سازه به آن بستگی دارد انواع تست بتن می‌باشد. در صورت جدی گرفتن تست بتن در آزمایشگاه ها امکان تهیه مصالح بی کیفیت تا اندازه قابل توجهی کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه سازه‌ها مقاومت بیشتری در برابر فشار و زلزله خواهند داشت.

روش صحیح نمونه‌برداری از بتن کدام است؟

روش صحیح نمونه‌برداری از بتن برای انواع تست بتن بایستی طبق استانداردهای جهانی صورت بگیرد. استانداردهای 3206، 3205، 6044، 7516، 11268، 3201-1 و 3203-2 ایران برای نمونه‌گیری از انواع تست های موجود هستند. رعایت برخی از موارد نیز در مرحله نمونه‌گیری ضرورت دارد؛ همچنین قالب نمونه‌گیری بایستی تمیز و فاقد هرگونه مواد سیمانی و بتنی باشد. تعداد آزمونه های مورد تأیید در هر بار از نمونه‌گیری مورد تأیید کارفرما و واحد تولیدی باشد. ابعاد قالب نیز بایستی ثابت و استاندارد باشند. روغن یا نفت سفید برای آزمایش و نمونه‌برداری استفاده می‌شود که بایستی کیفیت آن مورد تأیید باشد. در زمان انتقال قالب‌های نمونه بایستی از لرزش و تکان های شدید جلوگیری شود. نمونه بتن باید حداکثر تا 48 ساعت به آزمایشگاه انتقال داده شود. نمونه‌ها تا زمان رسیده به آزمایشگاه بایستی دور از نور و تابش مستقیم خورشید و به دور از گرد و غبار باشد. به هیچ عنوان از وسیله‌های آلوده برای نمونه‌برداری استفاده نشود.

انواع روش‌های تست بتن کدم‌اند؟

انواع تست بتن در روش‌های مختلفی انجام می‌شود. ممکن است تست بتن قبل از ترکیب مواد ترکیبی و سازنده بتن صورت بگیرد. همچنین ممکن است قبل از سفت شدن بتن و یا در زمان همان بتن تازه و یا پس از سخت شدن بتن نمونه‌هایی از آن برای آزمایشگاه برداشته شود. 
در صورتی که بتن سخت شده مورد آزمایش قرار گرفته شود به دو روش تخریبی و غیر تخریبی این کار انجام می‌شود. بنابراین با توجه به نوع ساخت و یا نظر مهندسان آزمایشگاه می‌توان در سه روش بتن را مورد آزمایش قرار داد. بر اساس روش‌های تست، مراحل و نوع آزمایش بتن متفاوت است. بر این اساس لازم است تا انواع تست بتن را در ادامه داشته باشیم.

انواع تست بتن کدم‌اند؟

آزمایش بتن سخت شده، آزمایش بتن تازه و آزمایش سیمان (مرحله پیش از ترکیب) از روش‌های آزمایش برای انواع تست بتن هستند. همانطور که گفته شد بتن در سه حالت مورد بررسی و یا نمونه‌گیری قرار گرفته می‌شود. که بر اساس نوع نمونه‌برداری انجام آزمایش‌ها نیز متفاوت هستند.
انواع تست بتن کدم‌اند؟

آزمایش سیمان در مرحله ترکیب بتن

پیشتر نیز گفته شد یکی از حالت‌های انواع تست بتن آزمایش و نمونه‌برداری در زمان ترکیب سیمان، ماسه و آب است. لازم به ذکر است که گاهی از ترکیب شن نیز برای افزایش استقامت بتن استفاده می‌شود. در این روش می‌توان کیفیت مد نظر در بتن را بر اساس خواسته و نوع سازه آماده کرد. به همین دلیل مهم ترین روش نمونه‌برداری و تست بتن محسوب می‌شود. آزمایش نرمی سیمان، آزمایش گیرش سیمان، آزمایش چگالی سیمان و آزمایش مقاومت فشاری سیمان از روش‌های تست بر بتن در زمان ترکیب هستند. در ادامه به توضیح مختصر هر یک خواهیم پرداخت.

آزمایش نرمی سیمان

هدف از این آزمایش تعیین درجه نرمی سیمان می‌باشد. ریزی دانه‌های سیمان عامل مهمی بر میزان هیدراسیون است. در این صورت سیمان با دوام تر و گیرایی آن بیشتر خواهد شد. این آزمایش به دو روش تعیین درجه نرمی سیمان از طریق دستگاه هوا تراوی و بتن و سیمان مانده بر روی الک انجام می‌شود. برای هر بار آزمایش نرمی سیمان به 100 گرم سیمان نیاز است.

آزمایش زمان گیرایش سیمان

این آزمایش مشخص خواهد کرد که زمان گیرایش سیمان و تغییر وضعیت آن پس از سخت شدن و به حالت جامد به چه صورت است. زمان گیرایش اولیه بستگی به ترکیب و مقدار آب و سیمان می‌باشد. هدف از انجام این آزمایش بررسی کیفیت سیمان‌های مصرفی در کارگاه های قابل استفاده می‌باشد. شناسایی زمان گیرایش انواع سیمان کاربرد اصلی و مهم این آزمایش می‌باشد.

آزمایش چگالی سیمان

منظور از چگالی سیمان حجم سیمان می‌باشد که در ارتباط با طرح و کنترل مخلوط‌های مایه بتن به کار گرفته می‌شود. با استفاده از ترازو و بالن لوشاتلیه و نفت سفید خالص می‌توان چگالی سیمان را به دست آورد. هدف از انجام این آزمایش قطعاً بررسی میزان مخلوط بتن می‌باشد. در این صورت ترکیب متریال های ساخت بتن با دقت بیشتری انجام می‌شود.
این آزمایش با هدف تعیین مقدار مقاومت فشاری سیمان و ماسه مورد استفاده قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است که این آزمایش برای سیمانی که مدت زمان گیرایش اولیه کمی دارند مناسب نخواهد بود. طبق استانداردهای جهانی مقاومت فشاری سیمان بر اساس اندازه گیری خمشی و تحمل فشاری با نمونه‌های تأیید شده قابل استفاده هستند.

آزمایش مقاومت فشاری سیمان

انواع آزمایش‌های بتن تازه

ممکن است در انواع تست بتن نمونه‌برداری از بتن در زمان ساخت و قبل از سخت شدن بتن باشد. هدف از این آزمایش تعیین وزن دقیق بتن، مقدار حباب هوا در بتن و زمان گیرش بتن تازه می‌باشد. این آزمایش با روش‌های مختلف مانند آزمایش مقدار حباب هوا، آزمایش گیرایش بتن تازه و تعیین وزن بتن تازه انجام می‌شود.

آزمایش مقدار حباب هوا

مقدار حباب و هوا در بتن تازه هم زدن و ترکیب متریال ساخت بتن را زیاد یا کم می‌کند. بنابراین نباید مقدار هوا در بتن ساخته شده بیش‌تر از حد مجاز باشد. زیرا باعث پوکی و شکنندگی بتن خواهد شد. برای انجام این روش از آزمایش می‌توان از روش آزمایش فشاری یا حجمی استفاده کرد.

آزمایش گیرش بتن تازه

گیرش بتن تازه بستگی به واکنش سیمان با مخلوط آب و میزان آن با در ترکیب بتن دارد. گیرش اولیه و گیرش نهایی بتن دو حالتی است که در بتن رخ می‌دهد. برای سنجش زمان گیرایش می‌توان از آزمایش سوزن ویکات استفاده کرد.

تعیین وزن بتن تازه

تطابق وزن بتن ساخته و تولید شده با وزن بتن مورد نظر هدف از آزمایش تعیین وزن بتن تازه می‌باشد. برای بتن‌های تازه با کارایی کم از ویبراتور و برای بتن‌هایی با کارایی متوسط از ویبراتور با میله کوبنده و برای بتن‌هایی که کارایی بالایی دارند از میله کوبنده برای تراکم سازی آن استفاده می‌شود.

تست بتن سخت شده

در انواع تست بتن نوبت به تست بتن سخت شده می‌رسد. در این روش از آزمایش بتن می‌توان پس از اتمام فرایند ساخت بتن نیز اقدام به تست ترکیب کرد. روش‌های مختلفی برای تست بتن سخت شده وجود دارند. به عبارتی این مدل از تست بتن در سه روش قابل انجام می‌باشد؛ آزمایش مقاومت فشاری، آزمایش‌های مقاومت فشاری، چکش اشمیت و آزمایش التراسونیک سه روش تست بتن سخت شده هستند که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت.

آزمایش مقاومت فشاری

در دو صورت آزمایش مقاومت فشار انجام می‌شود؛ آزمایش بناهایی در حال ساخت و بناهای قبلاً ساخته شده دو حالت آزمایش بتن در حال ترکیب هستند. در این روش میزان تحمل بتن آماده شده در برابر فشار و وزن تعیین خواهد شد. از این حیض می‌توان با اهمیت ترین نوع آزمایش بتن دانست. ذات بتن شکننده بودن است به همین دلیل بایستی مقدار وزن و فشار وارده بر بتن در سازه را مشخص کرد. در ساخت پل های بتنی از این روش برای تعیین میزان مقاومت استفاده خواهد شد. آزمایش مقاومت فشاری بایستی بر اساس استانداردهای جهانی صورت بگیرد. رطوبت سطح بتن در زمان آزمایش، شیوه قالب گیری، دمای نگهدارنده بتن نیز بایستی طبق استانداردهای ASTM باشند. 
نمونه‌های بتن در زمان ساخت بنا در 7 تا 28 و حداکثر تا 90 روز پس از نمونه‌گیری مورد آزمایش قرار داده می‌شوند. هر چه زمان آزمایش پس از نمونه‌گیری طولانی تر باشد مقاومت به دست آمده در آزمایش دقیق‌تر خواهد بود. 
در خصوص بناهایی که در گذشته ساخته می‌شوند روش مغزه گیری استفاده می‌شود. قالب بتن از درون سازه‌های بتنی استخراج می‌شود سپس برای بررسی به آزمایشگاه برده می‌شود. 

دلیل نام گذاری این روش استفاده از دستگاه الکترونیکی چکش اشمیت برای انواع تست بتن در حال ترکیب می‌باشد. در این دستگاه به کمک فنر به بتن آماده شده ضربه وارد می‌شود که در این صورت مقاومت بتن سنجیده خواهد شد. خاصیت استفاده از این دستگاه برای تست بتن بررسی میزان مقاومت بتن در فضاهای مختلف سازه می‌باشد. این روش یکی از روش‌های آزمایش غیر تخریبی می‌باشد که بسیار رایج است. به این دلیل برای بررسی مقاومت در تمامی فضاهای مختلف در یک سازه روشی بسیار مناسب می‌باشد.
آزمایش اولتراسونیک در زمره آزمایش‌های غیر تخریبی بتن قرار داده می‌شود. دستگاه اولتراسونیک دستگاهی پیشرفته می‌باشد که برای انجام این تست لازم می‌باشد. روش کار این دستگاه به این صورت است که پالس های به درون بتن ارسال می‌کند و گزارش دقیقی از بتن را نمایش خواهد داد. هدف از انجام این آزمایش کشف دانه بندی ساختار بتن، کشف ترک‌های احتمالی در فضای درونی بتن و بررسی آن‌ها و ارزیابی کلی مقاومت بتن می‌باشد. البته آزمایش مقاومت فشاری بهترین ارزیابی کلی مقاومت بتن را به ما ارائه خواهد داد. اما آزمایش اولتراسونیک برای بررسی عمق ترک‌ها و کشف دانه بندی بتن عالی است.

جمع بندی نهایی

انواع تست بتن با توجه به زمان نمونه‌برداری و نیاز سنجش مقاومت صورت می‌گیرد. برای سنجش مقاومت بتن یکی از بهترین تست های بتن مربوط به آزمایش مقاومت فشاری می‌باشد. اما با اهمیت ترین روش تست بتن همیشه آزمایش و تست ترکیب سیمان است. در این روش در زمان ترکیب متریال های بتن انجام می‌شود. ر نتیجه میزان مقاومت درخواستی و یا مد نظر قابل ساخت می‌باشد. 
تست بتن یکی از مراحل مهم برای تعیین مقاومت سازه به حساب می‌آید. شاید بسیاری چنین پندارند که آزمایش بتن دربردارنده هزینه‌هایی است. اما در واقع اینگونه نخواهد بود و هزینه انواع تست بدن کم می‌باشد. همچنین از تخریب ساختمان، ایجاد فشار بیش از حد استاندارد و هزینه‌های بعدی جهت اصلاح و بهبود مقاومت ساختمان جلوگیری می‌کند. برای داشتن ساختمانی مقاوم و ایمن مصالح سازه را مورد بررسی و آزمایش قرار دهید.

این مطلب مفید بود ؟

آن را به اشتراک بگذارید

لینکدین
واتساپ
تلگرام
در رابطه مطلبی که خواندید سوالی دارید ؟
خوشحال می‌شویم برای پاسخ به آن با شما صحبت کنیم
تیم سپهر را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید
صفحه یوتیوب تیم سپهر
در چنل یوتیوب ما رویداد‌های تیم سپهر و مطالب آموزشی تخصصی در حوزه ساخت و ساز را به صورت هفتگی دنبال کنید
صفحه لینکدین تیم سپهر

صفحه تیم سپهر در لینکدین را دنبال کنید تا اولین نفری باشید که از اخبار تیم سپهر و بانکی از اطلاعات مفید در حوزه مهندسی عمران باخبر می‌شوید

صفحه اینستاگرام تیم سپهر

با دنبال کردن صفحه اینستاگرام تیم سپهر از آخرین اخبار مجموعه سپهر، تازه های حوزه مهندسی عمران و سایر اطلاعات مفید دیگر به صورت روزانه بهره مند شوید